Sports

Atatürk portresinin tahtada ne işi var?

Written by admin
[rotated_ad]

Ertuğrul Özkök’ün Tansu’ya Mektupları devam ediyor.

Harvard Üniversitesi’ni ziyaret eden gazeteci ve yazar Ertuğrul Özkök ile Türk profesör Dr. Gökhan Hotamışgil bir araya geldi.

Karaciğer hücresinin en net görüntüsünü elde eden ekip, Ertuğrul Özkök’e diyabet ve karaciğer hastalığı ile ilgili yeni bilgileri ve bilimsel gelişmeleri anlattı.

BU 4 BİN KIRMIZI DAİRELERİ GÖRMEK İSTER MİSİNİZ?

Geçen hafta dünyanın en ünlü üniversitelerinden biri olan Harvard’daydım.

Gazetecilik hayatımın en önemli günlerinden birini yaşadım.

Çünkü bu üniversitede kurulan “Sabri Ülker Metabolik Araştırmalar Merkezi”nde bir gün geçirdim.

Pladis yönetim kurulu başkanı Murat Ülker ile birlikte bu merkezin başkanı Prof. Gökhan Hotamışlıgil’den çok etkileyici bir rapor aldık.

ATATÜRK’ÜN RAPOR ODASINDAKİ FOTOĞRAFI

Hotamışlıgil’in birlikte çalıştığı tüm katılımcılar da brifinge katılarak, her biri kendi alanları hakkında bilgi verdi.

O gün çok şey öğrendik.

Brifing sırasında bir şey dikkatimi çekti.

Toplantı odasının duvarında bir poster vardı. Panoda, bize çalışmalarını anlatan katılımcıların fotoğrafları vardı.

Panelin üst kısmında bir Atatürk portresi asılıydı.

Hotamışlıgil, Cumhuriyet’in oğluydu…

Atatürk’ün kurduğu Cumhuriyet’in devlet okullarında okudu.

BİR KARACİĞER HÜCRESİNİN İÇİNİ GÖRMEK NASIL BİR ŞEYDİR?

O gün beni en çok şaşırtan şey, bu ekibin ele geçirdiği bir karaciğer hücresiydi.

Bu, dünyada şimdiye kadar yapılmış en yüksek çözünürlüklü görüntü.

Ayrıca, bu hareketsiz bir görüntü değil. Gerçek bir hücreye giriyorsun. Ve bir hücrenin karmaşık yapısı size bunu söyler.

Bu yıldızların altında keşfedilecek daha çok şey var.

Tabii ki, “Bu kadar karmaşık bir yapı nasıl tasarlanabilir, kim tasarlar?” aklıma gelmiyor.

REFİK ANADOL BU HÜCREDEN SANAT BİENALİ YAPTI

Sabri Ülker Merkezi çok vizyoner bir kurum.

Elde ettikleri bu görüntü, dünyanın en tanınmış video sanatçılarından Refik Anadol’a verildi.

Ve bu görüntülerden yaptığı bir eseri Venedik Bienali’nde sergiledi ve büyük ilgi gördü.

BU TARİHİ VİDEO SAYESİNDE BULUNAN İLK ÖNEMLİ İLAÇ

Peki bu görselleştirme ne yaptı?

İlk sonucu söyleyeyim.

Kolesterol tedavisinde yeni bir tedavi yönteminin yolunu açmıştır.

Artık tip 2 diyabet için tedavi arayışını çok ileri bir aşamaya getirdi.

Prof. Hotamışlıgil, bu çalışmaları nedeniyle 2018 yılında Avrupa Diyabet Araştırmaları Derneği ve Novo Nordisk Vakfı’ndan “Mükemmellik Ödülü” aldı.

Önemli bir detay…

Bu vakfın bazı jürileri de Nobel jürisinde yer alıyor.

BU TARİHİ VİDEOYU BUGÜN TV100’DE İZLEYEBİLİRSİNİZ

Bu ödül, “Obezite ve diyabet” konulu çalışması nedeniyle Hotamışlıgil’e verildi.

Yani günümüzün en önemli insan problemlerinden iki veya üçü üzerine çalışmalar.

Öğretmenin bana verdiği hücre resimlerini bu akşam TV100’de “Cengiz ve Ahtapot” programında yayınlayacağım.

Onun fotoğrafını bugün burada görebilirsiniz.

O gün Prof. Hotamışlıgil ile detaylı bir görüşme yaptım.

Şimdi sizinle o konuşmanın ilk bölümünü paylaşıyorum.

İkincisi yarın…

DOKU DÜZEYİNDE MEVCUT EN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ GÖRÜNTÜ

EO: Efendim ekranda gördüğümüz bu görüntü çizim mi yoksa gerçek bir karaciğer hücresi mi?

“Burada gördüğünüz tüm hücre içi moleküler yapılar gerçektir, sadece renkler hayalidir. Doku düzeyinde şimdiye kadar elde edilen en yüksek çözünürlüklü görüntü.”

Bu görüntüyü nasıl elde ettin?

“Bunu başarmak için birbiri ardına yapılmış on binlerce nanometre (yani santimetrenin 10 milyonda biri) ince kesitleri işleyip yorumlamak gerekiyor. Bu bilgilerin hacmi 40 terabayttan fazladır. Birleştirilip işlendiklerinde hücrenin iç yapısının üç boyutlu yapısını bir araya getirebiliyor ve hatta bu yapılar içinde moleküler bir yolculuğa çıkabiliyoruz. Bu veriler geçen ay yaptığımız çok önemli bir yayında açıklandı.”

BU 4 BİN KIRMIZI DAİRE BAKTERİ MİRASIDIR

Mesela, o kırmızı daireler ne?

“Onlar mitokondri. Hücre içindeki organellerden (yani özel faaliyetler gerçekleştiren mini organeller) ve bakterilerden miras alınan bir yapıdır. Enerji ve oksijen tüketen her organizmada olması gereken bir şey. Motor bu. Bir karaciğer hücresinde sayıları 4.000’e ulaşabilir.”

BU BİR HAYVAN HÜCRESİ, AMA YAKINDA İKİ İNSAN HÜCRESİNİ GÖSTERECEK

Peki ya insan hücresi?

“Hayır, üzerinde çalıştığımız fare dokusundaki bir hayvan hücresi. Ama yakında insan karaciğer hücresinin bir resmini alacağız. Şu anda Barselona’dan bir karaciğer uzmanı misafir bilim insanı olarak merkezimizde çalışıyor ve bu amaçla aramıza katıldı. İki kişiden yağlı karaciğer örnekleri aldık ve onları normal sağlıklı dokularla birlikte incelemeye başlayacağız. Bundan sonra daha detaylı çalışmalarımız var ve Türkiye’deki meslektaşlarımızla da birlikte çalışacağız.”

KARACİĞER HASTALIĞI GERİ DÖNEBİLİR Mİ?

Karaciğer yağlanması ve siroz söz konusu olduğunda neredeyiz?

“Bilimsel anlamda hızlı ve önemli gelişmeler yaşanıyor. Ancak kliniğe geçiş açısından henüz çok iyi bir noktada değiliz. Ne yazık ki, geçen yıl sahada merakla beklenen bazı klinik çalışmaların son aşamaları olumlu sonuçlanmadı (bunlar merkezimizle ilgili çalışmalar değil). Hala devam eden çok iş var, ancak hala çok açık ve çok önemli bir alan var. İyi olan şu. Hastalığın mekanizmaları ve ilerleyişi hakkında birçok bilgiye sahibiz. Yeni teknolojilerin devreye girmesiyle uygulamaya geçiş süreçleri de hızlanıyor.”

Şöyle diyebilir miyiz? Teoride tedavi edilebileceğini biliyoruz.

“Elbette yapabiliriz. Birçok olasılık var. Önümüzdeki on yıl için önceliklerimiz de kliniğe geçişi önceliklendirecek. Az önce tartıştığımız moleküler mimari yayınında inanılmaz yeni bir metabolik kontrol mekanizması ortaya çıktı ve” Bunun dışında karaciğer yağlanmasında kullanmayı düşündüğümüz iki ilaç programımız daha var ve daha ileri seviyelere ulaştık.”

TİP 2 DİYABET İÇİN İKİ HAFTA ÖNCE ONAYLANMIŞ YENİ BİR İLAÇ

Tip 2 diyabette nasılsın?

“Bu alanda önemli gelişmeler var. Bunlar arasında en önemli grup, genellikle GLP analogları olarak adlandırılan ilaç grubudur. Örneğin, birkaç hafta önce yeni ve çok etkili bir ilaç onaylandı. Yine, bunlar benzer mekanizmalarla çalışan ikili veya daha etkili ilaçlardır. Burada iki nokta vurgulanmalıdır. Her şeyden önce, bu ilaçlar obezite üzerinde de önemli etkinlik göstermektedir. İkincisi, enjeksiyon formlarının her gün değil, 2 ila 4 haftada bir verilmesi gerekir. Elbette sözlü alternatifler olacaktır, birileri için bile bu şimdi bile mümkündür. Başka bir deyişle, çok daha etkili yeni ilaçlar ortaya çıkıyor.”

DİYABETİN İNSÜLİN İĞNESİSİZ TEDAVİ DÖNEMİ ARTIK AÇILDI

Bu ilaçlar nasıl kullanılacak? Peki insanlar her gün insülin enjeksiyonlarını kullanmayı bırakacak mı?“Mevcut görüş, tip 2 diyabet için insülini en son koymaktır. Tip 2 diyabet tedavisinde artık insülin uygulamalarından kaçınılmaktadır. Ben de böyle düşünüyorum.”

TİP 1 DİYABETİN AİLEDE BAĞIMSIZ OLARAK NASIL AKTARILDIĞINI AYDINLATTI

Peki ya tip 1? Yani aileden genetik olarak bulaşan şeker hastalığında?

“Tip 1 diyabet için şu anda insülin tedavisine alternatif yok. Ancak bu hastalığın çerçevesi hızla değişmeye başladı. Bunu 3 başlık altında özetleyebiliriz. Birincisi bu mu? Otomatik kan şekeri takibi ve insülin verilmesi ve iğne yükünü azaltmak, kan şekerini daha sağlıklı kontrol altına almak,

Y

Yeni cihazlar ve insülin ile bu mümkün hale geldi. Bu uygulamaları herkes için erişilebilir kılmak için büyük bir küresel çaba var. Hatta insülin bile tip 1 diyabetli tüm hastalarda henüz mevcut değil ve bu da önemli bir eşitsizlik sorunu yaratıyor.” İKİNCİ GELİŞİMİN BETA HÜCRELERİYLE TEDAVİ

Peki insülin sorununun temeline inmek mümkün olacak mı? “Evet, oraya ikinci olarak geleceğim. Tip 1 diyabet için bence en önemli dönüşüm

insülin üreten beta hücrelerinin üretimi ve transplantasyonu

gelişmelerden. Geçen yıl bu konuda çok önemli gelişmeler oldu ve kliniğe geçiş başladı. Birçok şirket ve araştırma grubu, hem kök hücre teknolojileriyle beta hücrelerini yeniden üretmede hem de bunları insanlara nakletmede önemli ilerlemeler kaydetti. Tabii bu çok zor bir alan ve artık her şey bittiğine göre bu sorun çözüldü diyemeyiz. Ancak bunun eninde sonunda gerçekleşeceği konusunda son derece iyimserim.”

BAZI İNSANLAR İNSÜLİN SALDIRISINA NASIL DİRENİYOR: FABKIN GİZLİ HORMONU

Efendim, neden bazı insanlarda şeker hastalığı var da bazılarında yok?

“Üçüncü gelişme bu noktada gerçekleşiyor.

Az önce dikkat çeken ve üzerinde yoğun bir şekilde çalıştığımız bir alan var. Tip 1 diyabet için bugüne kadar geliştirilmeye çalışılan ilaçların büyük çoğunluğu bu beta hücrelerinin ölümünden sorumlu olan bağışıklık mekanizmalarına (bağışıklık) odaklanmış ve ne yazık ki bu alan beklenen sonuçları verememiştir. Ancak bu süreçte beta hücrelerinin bazı kişilerde şiddetli bağışıklık sistemi ataklarına rağmen direnebildiği ve faaliyetlerini sürdürebildiği ortaya çıktı. Bu, beta hücrelerini korumak için tip 1’e tamamen yeni bir yaklaşıma yol açar. Bu hem vücutta doğal olarak bulunan hücreler hem de nakledilecek hücreler için büyük önem taşımaktadır. Az önce Sabri Ülker Center’da tanımladığımız şey

hormon fabrikası

bunun çarpıcı bir örneği. Bu hormon ile beta hücrelerini bağışıklık saldırısı altında bile uzun süre korumak mümkündür. Daha önce yaptığımız başka bir çalışma şu anda insan klinik deneylerinde ve Columbia Üniversitesi’nde devam eden bir çalışma var.”

KİMİN DİYABET RİSK ALTINDA OLDUĞUNU BİLİYORUZ AMA BEKLEMELİYİZ

Kimin şeker hastası olacağını tahmin etmek mümkün mü? “Tip 1 diyabet riski taşıyanlar artık erken teşhis edilebiliyor ve bu çok yüksek bir doğrulukla yapılabiliyor. Ancak şu anda bu kişilere yapılabilecek bir müdahale olmadığı için diyabetin ortaya çıkmasını beklemekten başka bir şey yapılamaz ne yazık ki. Değiştirmek istediğimiz en önemli uygulamalardan biri de bu soruna çözüm üretmek. Bence hastalığın başlaması kısmen veya tamamen önlenebilir.” YARÍN: PROFESÖR, HAP ALIP İSTEDİĞİMİZ HER ŞEYİ yiyip İÇEBİLİR MİYİZ, karaciğer yağlanması ve obeziteye karşı çelik yelek? Solunum yolu ve kalp hastalıkları gibi kronik hastalıklarda son durum nedir? Bu konuda umut verici gelişmeler var mı? Son bir ayda kanser tedavisinde hangi önemli ilerlemeler kaydedildi? Hangi kanser türlerinin tedavisinde büyük gelişme var.İlaç firmaları nasıl bu kadar hızlı covid aşısı geliştirdi?İlaç üretiminde devrimin eşiğinde miyiz?Ertuğrul ÖzkokOdatv.com

[rotated_ad]

About the author

admin

Leave a Comment