entertainments

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayınlanan bu kitap yerli otomobil projesi kadar kültürümüz için de önemli!

Written by admin

ADVERTISEMENT

İbrahim Müteferrika, 18. yüzyılda Türkiye’de matbaayı kurdu ve Müteferrika’nın 1729’da yayınlanan “Vankulu Sözlüğü” ülkemizde yayınlanan ilk kitap olarak biliniyordu.

Ancak Vankulu aslında Türkiye’de yayınlanan “ilk” kitap değil, “ilk Türk kitabı”ydı! Çünkü Müteferrika’dan iki yüz yıldan fazla bir süre önce Yahudiler, sonra Rumlar ve Ermeniler matbaa kurmuş ve kendi dillerinde kitaplar yayınlamışlar, ancak İbrahim Müteferrika ilk Türkçe kitabın yayıncısı olduğu için Türkçe matbaanın da kurucusu sayılmıştır. . .

Basım tarihimiz denilince genellikle İstanbul’daki “Müteferrika Matbaası”, “Üsküdar Matbaası” veya “Matbaa-i Âmire” gibi matbaalardan; Zaman zaman Kahire’deki Bulak Matbaası geliyor aklıma…

Geçtiğimiz yüzyıllarda sadece İstanbul’da değil, imparatorluğun farklı vilayetlerinde de matbaalar kurulmuş; 1840’lı yıllarda Boğos Tatikyan’ın İzmir’de başlattığı ve ailesi tarafından 1922 yılına kadar devam ettirilen Tatikyan matbaası en önemlilerinden biriydi.

Boğos Tatikyan bir matbaadan çok sokak satıcılarının, farklı mesleklerin, topluluk türlerinin ve padişah resimlerinin ressamı olarak biliniyordu. Kendi matbaasında bastığı büyük litografilerin türleri oldukça canlıydı, giysilerden çevrenin detaylarına kadar her şey bir fotoğraf gibiydi, 19. yüzyıl İzmir’in günlük hayatı ve şehrin güzelliği canlı bir şekilde yansıtılmıştı. çizimler ve bu resimler her zaman koleksiyonlardaki en nadir örnekler arasında yer aldı.

Tatikyan, resim dışında hem Türkçe hem de azınlık dillerinde kapsamlı yayınlar yapmıştı, ancak kendisi, matbaası ve ailesi hakkında çok az şey biliniyordu.

İKİ YÜZYIL SONRA AYDINLATILIYOR…

“19. 21. yüzyıl ressamı Boğos Tatikyan ve İzmir’deki Tatikyan matbaası, neredeyse iki yüzyıl sonra bu karanlığı fazlasıyla aydınlatıyor.

Kitapta başta Ermeni kaynakları olmak üzere çeşitli dillerdeki yayınlardan yararlanılarak Tatikyan ailesi hakkında bilgiler verilmekte, ardından Tatikyan Matbaası’nda yayınlanan kitaplardan broşür ve faturalara kadar farklı yayın örneklerinden yararlanılarak Tatikyan ailesi hakkında bilgiler verilmektedir. ciddi koleksiyoncular bulmak için can atıyor ve antik İzmir’den nadir bulunan taş baskılardan bir seçki içeriyor.

Tatikyan ailesi ile ilgili Osmanlı Arşivlerinden çeşitli belgeler de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın yayınında kullanıldı.

Arşivde belgenin sınıflandırılması sırasında “Karabet Tatikyan” isminin yanlış olarak “Karaket Tanikyan” olarak yorumlanması nedeniyle kataloglarda hatalı olarak yer alan iki belgenin görsellerini bu yazının sonunda yayınlıyorum. Dâhiliye Nezareti ile Maarif Nazırı Münif Paşa arasında Eylül 1888’de yapılan bir yazışma ve yazışmanın konusu, Karabet Tatikyan’ın İzmir’de açmak istediği matbaanın ruhsatıydı…

Daha önce İzmir ile ilgili güzel yayınlar yapan İzmir Kalkınma Ajansı, örneğin unutulmaz besteci Rakım Elkutlu’nun biyografisi, bu tür çalışmalara imkan sağlıyor; Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, bu kitapların yayımlanmasıyla milli otomobil projesi doğrultusunda kültürümüze önemli bir katkı sağlamıştır.

Tatikyan ile ilgili Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayınlanan kitap.

Tatikyan ile ilgili Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayınlanan kitap.

Boğos Tatikyan'ın “Ermeni saka” ülkesinde.

Boğos Tatikyan’ın “Ermeni şakası” çizimi.

Tatikyan'ın “çöpç”leri.

Tatikyan’ın “çöpçü”.

Tatikyan'ın Sultan albümünden Yavuz Sultan Selim.

Yavuz Sultan Selim, Tatikyan’ın çıkardığı Sultan albümünden.

Karabet Tatikyan'ın İzmir'de açmak istediği matbaanın ruhsatına ilişkin İçişleri Bakanlığı'nın yazısı (Osmanlı Arşivi, DH. MKT.1546/69-1).

Karabet Tatikyan’ın İzmir’de açmak istediği matbaanın ruhsatına ilişkin İçişleri Bakanlığı’nın yazısı (Osmanlı Arşivi, DH. MKT.1546/69-1).

Karabet Tatikyan'ın açmak istediği matbaa hakkında Maarif Vekili Maarif Münif Paşa'nın İçişleri Bakanlığı'na gönderdiği yazı (Osmanlı Arşivi, DH. MKT.1546/69-2).

Karabet Tatikyan’ın açmak istediği matbaa hakkında Maarif Nazırı Münif Paşa’nın İçişleri Bakanlığı’na gönderdiği yazı (Osmanlı Arşivi, DH. MKT.1546/69-2).

ADVERTISEMENT

About the author

admin

Leave a Comment