entertainments

Karagöz ve Hacivat efsanesi hakkında bilmek istediğiniz her şey

Written by admin

ADVERTISEMENT

Osmanlı döneminde popüler olan ve daha sonra gelenekselleşen Türk gölge tiyatrosunun ana karakterleri Karagöz ve hacivattır. Eserlerin ana teması, iki ana karakter arasındaki zıt etkileşimden doğan hiciv sanatıdır.

Bu sanatta karagöz, okuma yazma bilmeyen ama dürüst insanları temsil ederken, hacivat (bu arada adı Hacı İvaz’dan geliyor) Osmanlı Türkçesini doğru konuşan, şiir ve edebi dili kullanan eğitimli sınıfa aittir. Ayrıca Karagöz, doğuştan gelen zekası ile Hacivat’ın yüksek öğrenimini her zaman geride bıraksa da, aynı zamanda çok fevri ve bitmek bilmeyen çabuk zengin olma planları vardır. Tabii ki, Doğu kurnazlığı her zaman başarısızlıkla sonuçlanır. Hacivat bu durumu bildiği için sürekli Karagöz’ü evcilleştirmeye çalışır ama bu durum bir türlü ilerlemez. Oyun bu çerçevede ilerlemektedir.

Gölün bu geleneksel oyununda arka planda tek bir sanatçı görüyoruz. Usta dediğimiz bu oyuncu her ne kadar iki karakteri canlandırsa da muazzam bir mimik, ses ve farklı aksanlar ortaya koyarken görünmez bir tiyatro sergiliyor.

Oyun genel olarak dört bölümden oluşmaktadır.

1. Hacivat’ın şarkı söyleyip Karagöz’e seslendiği ilk bölümün adı Mukaddime’dir. Bu bölümde Hacivat’ın okuduğu şiir, eserin insanlara öğretmeyi amaçladığını ve tasavvuf unsuru taşıdığını vurgular.

iki. İkinci bölüm olan Muhavere’de ana temaya ek olarak kahramanlar Karagöz ve Hacivat arasında sözlü bir tartışma vardır. Muhavere’de şiirler kullanılarak hızlı cevaplar şeklinde şarkılar da oluşturulur. Bu bölümde karagöz ve hacivat özellikleri arasındaki farklar üzerinde durulmuştur. Muhavere oyunun ana temasıyla ilgili olabilir veya olmayabilir. çeşitlendirmek mümkündür.

3. Bu hikayenin ana kısmıdır ve ekranda ana karakterlerin yanı sıra diğer karakterler de görünür. Bu bölüme bölüm denir. Oyun adını bu bölümde anlatılan konudan alıyor. Karagöz ve hacivat ekranda kalsa da bu bölümde bazı karakterler oyuna girip çıkıyor.

diğer karakterler

Tanınmış: İstanbul lehçesini konuşan eğitimli bir ailenin oğludur. Aile mirasıyla yaşıyor. İyi giyinir ve iyi konuşur. şiir okumayı sever.

bağımlı: Uyuşturucu bağımlısı işsiz. Bu yüzden hep uyurlar. Tütün, nargile, kahve gibi keyif veren maddeleri de sever.

içki: Bu utangaç ve telaşlı karakter hızlı konuşur, gürültü yapar ve sık sık ağlar.

Kayseri’den: Asıl adı Mayısoğlu olan karakter Kayseri şivesiyle konuşuyor ve ekranda genellikle dükkâncı ya da pastırma olarak karşımıza çıkıyor. Diğer bir işaret ise kolundaki yumurta sepetidir.

Kastamonu: Asıl adı “Hismet Amca” veya “Hismet Ağa” olan bu şişman adamın mesleği oduncu olup, alameti farikası elindeki baltadır. Kaba bir adamdır ve Kastamonu ağzıyla konuşur.

tembel: Tipik işareti elindeki kemandır. Hızlı konuşur, kimseye söz hakkı vermez, çabuk sinirlenir, çabuk sakinleşir.

Kürt: Genellikle kapıcı veya bekçi olarak görev yapar ve bir lehçede konuşur.

Farsça: İran’dan veya Azerbaycan’dan geldi. Meslekleri genellikle halıcılık, antika ticareti veya tefeciliktir. Bu zengin adam eğlenceyi sever ve etrafına para saçar.

Arapça: İki farklı türü vardır, ekranda “beyaz Arap” veya “kara Arap” olarak görünür. esas olarak imbik, uşak veya deve sürücüsü rolünde. kına, kahve, fıstık satıyor. Diğer Beyaz Arapça isimler ise: Wick Hacı, Kandil Hacı, Float Hacı.

Arnavut: Bahçıvan, çiftçi, celep, korucu veya boza rolünü oynayın. cahil cesareti var. Çabuk sinirlenir, hemen silahına yönelir, bir haydut gibi davranır, ancak gerginliği görünce kaçar.

Rumeli: Trak lehçesiyle konuşan ve genellikle “hüsmen ağa” olarak anılan bu sinemacı, savaşçı ve arabacı olarak gelir. Güreşte yenildiğinde zıpkın tabancasına dönüşür.

Yahudi: Bu korkak, gürültülü ve geveze karakter ekranda yaşlı bir adam, sarraf veya tefeci olarak görünür. İnatçı ve pazarlıkçıdır.

Ron: Türkçe kelimeler arasında sık sık Yunanca kelimeler kullanır. Mesleği genellikle doktor, meyhaneci, terzi veya tüccardır.

Ermeni: Müzik ve şiire düşkündür. Mesleği kuyumculuk veya terzilik.

Çerkes: Başında kalp, belinde kılıç vardır.

tuzsuz: Bu tür zorbalığın gerçek adı, kaba gücüne güvenmesi ve çevresindekileri sürekli azarlaması ve zorbalık etmesidir. Her zaman bir kavga başlatmaya hazırdır.

renk tonu: Tint, Yunanca sarhoş demektir. Elinde her zaman bir şişe şarap bulunan renk tonu temsili, sarhoş, kazan vb. türlerle hemen hemen aynıdır.

zeybek: Haksızlığa, haksızlığa ve zulme uğrayanları korumak için halktan yükselen silahlı bir halk kahramanıdır. Aynı zamanda haydutluğa tepki olarak da kullanılır.

Zenneler: Oyunun temasına bağlı olarak farklı rollerde görünürler. Genelde az konuşurlar. Zenne Karagöz’ün eşi rolünde ise ekranda görülmez sadece sesi duyulur.

kanca: genellikle oyunun sonunda görünen ve oynayan bu karakterin adı

dava: Uçma ve insanları gizleme gibi doğaüstü yeteneklere sahip yaratıklardır. Ejderha veya kovaya takılırlar ve ellerinde yılana benzer kamçılar vardır.

sinema: Başka bir doğaüstü yaratık.

Dört. Son bölümde Karagöz ve Hacivat oyunun bitmek üzere olduğunu duyurur, hatalarından dolayı özür diler ve bir sonraki oyunu duyururlar.

Bu kadar bilgiyi öğrendikten sonra gelin bu şarkıya eşlik ederek bu ikilinin nasıl oluştuğuna bir göz atalım.

Aslında kesin bir kesinlik olmamakla birlikte birden fazla teori vardır.

İlk teorimiz şudur: Kökeni Güneydoğu Asya, gölge tiyatrosu olarak kabul edilir. Bir görüşe göre, Orta Asya köz kolu Git mağaza Oyunlar aslında gölge tiyatrosu örnekleriydi ve ilk ne zaman oynandıkları belli değil. Bazıları, gölge kuklası gösterilerinin 11. yüzyılda yapıldığına ve tüccarlar aracılığıyla uzak Java adasından Osmanlı İmparatorluğu’na geldiğine inanıyor. ilk oyun karagöz-hacivat sultandır. Selim zamanında oynandığı bilinmektedir. Diğer bir görüş ise Sultan Yavuz Selim’in 1517’de Mısır’ı fethettiğinde gölge tiyatrosu sanatçılarını Türkiye’ye getirdiğidir.

Yine bir efsaneye göre ilk karagöz gösterisinin, sınıfa mensup bir köylünün padişahı ziyaret etmesiyle gerçekleştiği söylenir. Çoğu kimse gibi padişaha dilek, dilek ve şikayetlerini (zamanın aydını diyebiliriz) anlatmak yerine, yozlaşmış saray görevlileri, sadrazamlar ve padişahın diğer görevlileri hakkında bir hikaye anlatmak ister, bir kısa kukla gösterisi. Padişah bu manzaradan o kadar memnundur ki, kuklacı sadrazamını atayarak kuklacının hikayesine ilham veren yozlaşmış memurları cezalandırır. gölün bu hiciv eserini dolaştıran ve ilham veren bu anlatı.

Üçüncü efsaneye göre hacivat ve karagöz, var olan ve usta inşaatçılar olan insanlardı. Ustaların birbirleriyle sürekli komik şakalar yaptıkları ve bu şakaları yaparken saraydaki durumu eleştirdikleri ve caminin tamamlanmasını engelledikleri söyleniyor. Yarım kalan camiyle ilgili olarak Orhan Gazi, caminin mimarına “Cami zamanında bitmezse kafanı keserim” demesi üzerine caminin mimarı Hacivat ve Karagöz’ün sebep olduğunu söyleyerek şikayette bulundu. İkili bu ve bunun gibi dedikodular nedeniyle idam edildi. Hacivat ve Karagöz’ü çok seven Şeyh Küsteri, kuklalarını yapar ve gölge oyunları oynamaya başlar.

Ayrıca Evliya Çelebi, ünlü seyahat günlüğüAyrıca Karagöz ve Hacivat’ı İstanbul ve Bursa merkezli tarihi şahsiyetler olarak nitelendirdi. Karagöz ile Hacivat’ın Anadolu Selçukluları zamanında yaşadığı söylenerek, ikisi arasındaki bu esprili çekişmeler bir gölge oyununa dönüştürülerek oynanır.

anlamına geliyor: 1 / iki / 3 / 4

ADVERTISEMENT

About the author

admin

Leave a Comment